Τι είναι ο κολικός εντέρου;
Ο κολικός εντέρου είναι ένας οξύς κοιλιακός πόνος που εμφανίζεται με εξάρσεις και υφέσεις. Η έντασή του αυξάνεται και μειώνεται ανά διαστήματα, συχνά λόγω σπασμού του εντέρου. Ο πόνος μπορεί να σχετίζεται με δυσκολία προώθησης τροφών, υγρών, αερίων ή κοπράνων. Γι’ αυτό αποτελεί ένδειξη κάποιας δυσλειτουργίας του γαστρεντερικού συστήματος.
Η κατάσταση δεν αφορά μόνο τα βρέφη. Μπορεί να εμφανιστεί και σε ενήλικες, με διαφορετικά αίτια και διαφορετική βαρύτητα. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν υποκρύπτει σοβαρό πρόβλημα ωστόσο όταν επαναλαμβάνεται ή επιμένει, χρειάζεται ιατρική διερεύνηση.
Διακρίνεται σε κολικό λεπτού και παχέος εντέρου. Ο πρώτος συνδέεται συχνότερα με φλεγμονή ή μηχανική απόφραξη ενώ ο δεύτερος σχετίζεται κυρίως με σπασμό, δυσκοιλιότητα ή στένωση του εντερικού αυλού.
Ποια είναι τα αίτια του κολικού εντέρου;
Ο κολικός εντέρου μπορεί να προκληθεί από πολλές διαφορετικές καταστάσεις. Συχνό αίτιο είναι ο σπασμός του εντέρου, ιδιαίτερα στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Η συσσώρευση αέρα μπορεί επίσης να προκαλέσει πίεση, πόνο και έντονη δυσφορία.
Άλλες πιθανές αιτίες είναι η γαστρεντερίτιδα, η εντερίτιδα και η νόσος Crohn. Η δυσκοιλιότητα ή η κοπρόσταση μπορούν επίσης να εμποδίσουν τη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου. Σε ορισμένους ασθενείς, τα συμπτώματα σχετίζονται με δυσπεψία ή τροφική δυσανεξία.
Η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων μπορεί να επηρεάσει την κινητικότητα του πεπτικού συστήματος. Παράλληλα, το άγχος συχνά επιδεινώνει τους σπασμούς και την ένταση των συμπτωμάτων. Πιο σοβαρές αιτίες είναι η εντερική απόφραξη, η στένωση και ο καρκίνος παχέος εντέρου.
Ποια συμπτώματα προκαλεί;
Το βασικό σύμπτωμα είναι ο έντονος κοιλιακός πόνος που αυξομειώνεται. Συχνά εντοπίζεται γύρω από τον ομφαλό, χωρίς αυτό να συμβαίνει πάντα. Ο πόνος μπορεί να συνοδεύεται από κράμπες και αίσθημα πληρότητας.
Συχνά εμφανίζονται φούσκωμα, δυσκοιλιότητα ή διάρροια. Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν ναυτία, έμετος ή πυρετός. Σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει αίσθηση καψίματος ή δυσκολία αποβολής αερίων.
Η εικόνα διαφέρει ανάλογα με την αιτία. Για παράδειγμα, μια απλή συσσώρευση αερίων συνήθως προκαλεί παροδική ενόχληση. Αντίθετα, μια απόφραξη μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο και επίμονα συμπτώματα. Ο κολικός εντέρου δεν έχει επομένως την ίδια ένταση ή διάρκεια σε όλους τους ασθενείς. Η προσεκτική παρατήρηση των συνοδών συμπτωμάτων βοηθά σημαντικά την ιατρική αξιολόγηση.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό;
Ο κολικός εντέρου χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση όταν ο πόνος είναι έντονος ή δεν υποχωρεί. Το ίδιο ισχύει όταν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται συχνά. Η διερεύνηση είναι απαραίτητη για να αποκλειστούν παθήσεις που απαιτούν ειδική αντιμετώπιση.
Άμεση εξέταση χρειάζεται όταν συνυπάρχουν πυρετός, επίμονοι έμετοι ή έντονο φούσκωμα. Ανησυχητική είναι επίσης η αδυναμία αποβολής κοπράνων ή αερίων. Η παρουσία αίματος στα κόπρανα απαιτεί επίσης γρήγορη ιατρική εκτίμηση.
Δεν πρέπει να λαμβάνονται ανεξέλεγκτα παυσίπονα ή σπασμολυτικά. Μπορούν να αλλοιώσουν την κλινική εικόνα και να καθυστερήσουν τη σωστή διάγνωση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση ξεκινά με τη λήψη λεπτομερούς ιστορικού. Ο γιατρός καταγράφει τη θέση, τη διάρκεια και την ένταση του πόνου, ενώ παράλληλα αξιολογεί αν σχετίζεται με τη λήψη τροφής, τις κενώσεις ή άλλα συνοδά συμπτώματα.
Ακολουθεί κλινική εξέταση με ψηλάφηση της κοιλιάς. Στόχος είναι να αξιολογηθεί η ευαισθησία και να αποκλειστούν άλλες αιτίες οξέος πόνου καθώς μία από αυτές είναι η σκωληκοειδίτιδα.
Ο απεικονιστικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει υπερηχογράφημα, ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία. Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στον εντοπισμό απόφραξης, συστροφής ή εγκλωβισμένων αερίων και κοπράνων. Οι αιματολογικές εξετάσεις μπορούν να δείξουν σημεία λοίμωξης ή φλεγμονής.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις πραγματοποιείται κολονοσκόπηση. Με αυτήν ελέγχεται το εσωτερικό του παχέος εντέρου καθώς μπορούν να εντοπιστούν πολύποδες παχέος εντέρου, έλκη, κολίτιδα, εκκολπώματα ή όγκοι. Επειδή ο κολικός εντέρου αποτελεί σύμπτωμα και όχι ξεχωριστή νόσο, η ακριβής διάγνωση είναι καθοριστική. Ο έλεγχος επιλέγεται ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και την κλινική εικόνα.
Πώς αντιμετωπίζεται ο κολικός εντέρου;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Σε ήπιες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει η ξεκούραση και η αποφυγή στενών ρούχων. Μερικοί ασθενείς ανακουφίζονται σε εμβρυική στάση ή με ένα χλιαρό μπάνιο.
Η διατροφή μπορεί να χρειαστεί προσωρινή προσαρμογή. Συνιστάται αποφυγή τροφών που προκαλούν αέρια ή επιδεινώνουν το φούσκωμα. Η επαρκής ενυδάτωση και η ήπια άσκηση μπορούν να υποστηρίξουν την κινητικότητα του εντέρου.
Η διαχείριση του άγχους είναι επίσης σημαντική, ιδιαίτερα σε ασθενείς με ευερέθιστο έντερο. Φάρμακα, όπως αναλγητικά ή σπασμολυτικά, χορηγούνται μόνο μετά από ιατρική οδηγία. Η θεραπεία πρέπει πάντα να στοχεύει στην υποκείμενη αιτία.
Πότε απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση;
Ο κολικός εντέρου δεν χρειάζεται συνήθως χειρουργείο. Χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν υπάρχει σοβαρή οργανική αιτία. Τέτοια περίπτωση είναι η πλήρης εντερική απόφραξη.
Επέμβαση μπορεί επίσης να χρειαστεί σε σημαντική στένωση ή άλλη βλάβη που εμποδίζει το έντερο. Η απόφαση λαμβάνεται μετά από κλινική και απεικονιστική αξιολόγηση καθώς στόχος είναι η αποκατάσταση της φυσιολογικής διόδου και η πρόληψη επιπλοκών.
Η έγκαιρη εξέταση από Γενικό Χειρουργό είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν τα συμπτώματα είναι έντονα καθώς βοηθά να διαπιστωθεί αν απαιτείται συντηρητική ή χειρουργική θεραπεία.
Ο κολικός εντέρου μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικές παθήσεις και χρειάζεται σωστή αξιολόγηση. Επικοινωνήστε με τη Γενική Χειρουργό Δρ. Μπεθάνη Δήμητρα για ολοκληρωμένο διαγνωστικό έλεγχο και την κατάλληλη θεραπευτική καθοδήγηση.