Συρίγγιο πρωκτού

Τι είναι το συρίγγιο πρωκτού;

Το συρίγγιο πρωκτού είναι ένας μη φυσιολογικός πόρος ή σήραγγα που δημιουργείται ανάμεσα στο εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα και την περιπρωκτική περιοχή. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα στενό κανάλι που επιτρέπει την επικοινωνία μεταξύ δύο περιοχών που φυσιολογικά δεν συνδέονται.

Στο ένα άκρο, το συρίγγιο ξεκινά από το εσωτερικό τοίχωμα του πρωκτού, ενώ στο άλλο καταλήγει σε ένα άνοιγμα στο δέρμα της περιπρωκτικής περιοχής. Μέσα από αυτόν τον πόρο μπορεί να εξέρχονται υγρά ή πύον, καθώς παραμένει μια μόνιμη δίοδος μεταξύ των δύο περιοχών.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

Ορισμένες καταστάσεις δεν προκαλούν το συρίγγιο απευθείας, αλλά αυξάνουν την πιθανότητα φλεγμονής, λοίμωξης ή μη επούλωσης του αποστήματος.

Οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου είναι:

• Φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, κυρίως η νόσος Crohn.
• Ανοσοκαταστολή, είτε λόγω νοσήματος είτε εξαιτίας φαρμακευτικής αγωγής.
• Χρόνιες λοιμώξεις ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (όπως χλαμύδια, γονόρροια).
• Φυματίωση ή σπάνιες βακτηριακές λοιμώξεις που μπορεί να προκαλέσουν αποστήματα.
• Ιδρωταδενίτιδα (χρόνια φλεγμονή των ιδρωτοποιών αδένων).
• Τραυματισμοί ή προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις στην πρωκτική περιοχή.
• Ακτινοθεραπεία για κακοήθειες της πυελικής ή πρωκτικής περιοχής.

Συρίγγιο πρωκτού: Αίτια εμφάνισης

Το συρίγγιο πρωκτού δημιουργείται σχεδόν πάντα ως επιπλοκή ενός περιεδρικού αποστήματος. Η διαδικασία ξεκινά με λοίμωξη σε έναν πρωκτικό αδένα, ο οποίος φυσιολογικά εκκρίνει βλέννα για τη λίπανση του πρωκτικού σωλήνα. Όταν ο αδένας φράξει, συσσωρεύεται πύον και σχηματίζεται απόστημα.

Αν το απόστημα δεν επουλωθεί πλήρως ή παραμείνει ενεργό, η φλεγμονή δημιουργεί ένα μόνιμο κανάλι επικοινωνίας ανάμεσα στο εσωτερικό του πρωκτού και το δέρμα γύρω από αυτόν. Αυτός ο παθολογικός πόρος ονομάζεται συρίγγιο πρωκτού.

Συνεπώς, το πρωκτικό απόστημα, ως αποτέλεσμα λοίμωξης πρωκτικού αδένα, αποτελεί το μοναδικό άμεσο αίτιο δημιουργίας του συριγγίου.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Το συρίγγιο πρωκτού εκδηλώνεται με χαρακτηριστικά συμπτώματα, τα οποία μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τη θέση και την έκτασή του.

Τα συχνότερα περιλαμβάνουν:

• Συνεχής ή διαξιφιστικός πόνος γύρω από τον πρωκτό, που επιδεινώνεται κατά την καθιστή θέση, το περπάτημα, τον βήχα ή την αφόδευση.
• Ερυθρότητα, οίδημα και ευαισθησία στην περιπρωκτική περιοχή, ενδεικτικά ενεργού φλεγμονής ή αποστήματος.
• Ορατό μικρό άνοιγμα ή οπή στο δέρμα, από το οποίο μπορεί να εκρέει πύον, αίμα ή υπολείμματα κοπράνων.
• Δυσάρεστη οσμή ή ερεθισμός του δέρματος γύρω από το σημείο της εκροής.
• Αίσθημα καύσου ή κνησμού λόγω της χρόνιας υγρασίας και του ερεθισμού.
• Πυρετός, ρίγη ή γενική κακουχία, που υποδηλώνουν ενεργό λοίμωξη.
• Δυσκολία στον έλεγχο των κενώσεων (ήπια ακράτεια) σε περιπτώσεις εκτεταμένων ή διασφιγκτηριακών συριγγίων.

Σε ορισμένους ασθενείς, τα συμπτώματα υποχωρούν προσωρινά μετά την παροχέτευση του πύου, αλλά συχνά επανεμφανίζονται, γι’ αυτό απαιτείται ιατρική αξιολόγηση.

Συρίγγιο πρωκτού: Διάγνωση

Η διάγνωση του συριγγίου πρωκτού βασίζεται αρχικά στη λήψη ιστορικού και στην κλινική εξέταση της περιπρωκτικής περιοχής από εξειδικευμένο χειρουργό. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το εξωτερικό άνοιγμα του συριγγίου είναι ορατό στο δέρμα γύρω από τον πρωκτό, συνοδευόμενο από εκροή υγρών ή πύου.

Ωστόσο, ο εντοπισμός του εσωτερικού στομίου, δηλαδή του σημείου όπου ξεκινά το συρίγγιο μέσα στον πρωκτικό σωλήνα, είναι πιο πολύπλοκος. Ο γιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει ειδικά εργαλεία, όπως το πρωκτοσκόπιο, για να εξετάσει το εσωτερικό του πρωκτού. Σε περιπτώσεις έντονου πόνου ή σπασμού των σφιγκτήρων, η εξέταση μπορεί να γίνει υπό μέθη ή αναισθησία, ώστε να είναι πλήρης και ανώδυνη.

Για την απεικονιστική διερεύνηση και τη χαρτογράφηση της πορείας του συριγγίου, ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν εξειδικευμένες εξετάσεις:

• Μαγνητική τομογραφία πυέλου: θεωρείται η πιο ακριβής μέθοδος για την απεικόνιση της πορείας του συριγγίου και της σχέσης του με τους σφιγκτήρες.
• Ενδοπρωκτικός υπέρηχος: χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα για την απεικόνιση του συριγγίου, των σφιγκτήρων και των γύρω ιστών.
• Εξέταση υπό αναισθησία: παρέχει τη δυνατότητα πλήρους διερεύνησης του συριγγίου, εντοπισμού τυχόν διακλαδώσεων και άμεσου σχεδιασμού της θεραπευτικής προσέγγισης.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μπορεί να γίνει και σιγμοειδοσκόπηση ή κολονοσκόπηση, κυρίως όταν υπάρχει υποψία νόσου Crohn ή άλλης φλεγμονώδους νόσου του εντέρου.

Ταξινόμηση συριγγίων πρωκτού

Τα συρίγγια πρωκτού ταξινομούνται ανάλογα με τη σχέση τους με τους σφιγκτήρες του πρωκτού, δηλαδή τους μυς που ελέγχουν την κένωση. Η κατηγορία του συριγγίου καθορίζει τη θεραπευτική προσέγγιση και τον βαθμό δυσκολίας της επέμβασης.

• Ενδοσφιγκτηριακό: περνά μέσα από τον έσω σφιγκτήρα και καταλήγει ανάμεσα στους δύο σφιγκτήρες. Είναι ο συχνότερος τύπος.
• Διασφιγκτηριακό: διαπερνά και τον έσω και τον έξω σφιγκτήρα, φτάνοντας έως το δέρμα.
• Υπερσφιγκτηριακό: περνά πάνω από τον έξω σφιγκτήρα πριν καταλήξει στο δέρμα.
• Εξωσφιγκτηριακό: παρακάμπτει και τους δύο σφιγκτήρες και προέρχεται συνήθως από το ορθό. Είναι σπάνιος τύπος.
• Επιφανειακό: εντοπίζεται κάτω από τους σφιγκτήρες και δεν τους επηρεάζει. Θεωρείται ο πιο απλός τύπος.

Συρίγγιο πρωκτού: Θεραπευτική αντιμετώπιση

Η χειρουργική επέμβαση αποτελεί τη μόνη οριστική θεραπεία για τα περισσότερα συρίγγια πρωκτού. Η αυτόματη επούλωση είναι σπάνια και συνήθως ακολουθείται από υποτροπιάζουσες λοιμώξεις.

Απλά συρίγγια

Συριγγεκτομή:Η πιο συχνή και αποτελεσματική επέμβαση για απλά, επιφανειακά συρίγγια. Ο χειρουργός ανοίγει τον πόρο, καθαρίζει τους ιστούς και επιτρέπει επούλωση από μέσα προς τα έξω.

Σύνθετα συρίγγια

• Τοποθέτηση σετόν: λεπτό χειρουργικό νήμα που τοποθετείται μέσα στο συρίγγιο ώστε να επιτρέπει τη συνεχή αποχέτευση των υγρών και να προετοιμάζει σταδιακά την περιοχή για την οριστική χειρουργική αποκατάσταση.
• Τεχνική LIFT: απολίνωση του πόρου μεταξύ των σφιγκτήρων, χωρίς τραυματισμό των μυών.
• Προωθητικός κρημνός:κάλυψη του εσωτερικού στομίου με πτερύγιο υγιούς ιστού για αποφυγή διατομής σφιγκτήρα.

Σύγχρονη ελάχιστα επεμβατική τεχνική FIXcision

Η τεχνική FIXcision είναι μια νεότερη, ελάχιστα επεμβατική μέθοδος για την αντιμετώπιση απλών ή μεσαίας βαρύτητας συριγγίων.
Με τη χρήση ειδικού καθετήρα, ο συριγγώδης πόρος καθαρίζεται εσωτερικά χωρίς να απαιτείται ανοιχτή τομή ή διατομή των σφιγκτήρων.
Προσφέρει ταχύτερη ανάρρωση, λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο και χαμηλό κίνδυνο ακράτειας, αποτελώντας σύγχρονη και ασφαλή εναλλακτική των κλασικών τεχνικών.

Φαρμακευτική αγωγή

Σε ασθενείς με νόσο Crohn, μπορεί να προηγηθεί θεραπεία με ανοσοτροποποιητικά, όταν δεν υπάρχει ενεργός λοίμωξη.

Το συρίγγιο πρωκτού απαιτεί έγκαιρη διάγνωση και στοχευμένη θεραπεία, προκειμένου να αποφευχθούν οι υποτροπές και οι επιπλοκές.

Η Γενική Χειρουργός Δρ. Μπεθάνη Δήμητρα διαθέτει πολυετή εμπειρία και εξειδίκευση στην αντιμετώπιση παθήσεων του πρωκτού, εφαρμόζοντας σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές με γνώμονα την ασφάλεια και την ταχεία ανάρρωση.
Επικοινωνήστεμαζί μας σήμερα για εξατομικευμένη αξιολόγηση και καθοδήγηση σχετικά με τη βέλτιστη θεραπευτική επιλογή.